Op 22 juli 2026 overleed Heinz Stücke, 86 jaar oud. Met zijn overlijden verdwijnt een van de grootste pioniers uit de geschiedenis van het wereldfietsen. Weinigen hebben de aarde zo intensief leren kennen als hij: meer dan een halve eeuw was zijn fiets zijn huis, zijn vervoermiddel en zijn toegang tot de wereld.
Heinz Stücke werd op 11 januari 1940 geboren in Hövelhof, een klein dorp in Noord-Duitsland, midden in de Tweede Wereldoorlog. Zijn verlangen om te reizen ontstond niet door verre voorbeelden of rijke avonturiers, maar door de boeken van Karl May. De verhalen over onbekende landen en verre horizonten wakkerden een nieuwsgierigheid aan die hem nooit meer zou verlaten.
WAl op jonge leeftijd trok hij per fiets door Frankrijk, Italië en Zwitserland. In 1958 volgde een tocht naar Egypte en rond de Middellandse Zee. Twee jaar later fietste hij naar India en keerde via de Sovjet-Unie terug naar huis. Het bleek slechts de opmaat voor het avontuur dat zijn leven zou bepalen.
In november 1962 vertrok de 22-jarige Heinz opnieuw. Zijn plan was eenvoudig: twee jaar op reis. Het werden er uiteindelijk tweeënvijftig.
Gedurende die jaren legde hij een ongekende verzameling ervaringen vast. Hij doorkruiste de Sahara, beklom de Kilimanjaro, kampeerde op de Chinese Muur en trok meerdere keren door het Amazonegebied. Tijdens een van die expedities keerde hij terug met de huid van een groene anaconda van 6,4 meter – een tastbare herinnering aan een leven dat voor velen ongeloofwaardig zou klinken als het niet zorgvuldig was gedocumenteerd met duizenden foto’s en dia’s.
Hij ontmoette staatshoofden en vorsten, onder wie keizer Haile Selassie van Ethiopië. Toch voelde Heinz zich vooral thuis bij de mensen die zelden in geschiedenisboeken terechtkomen: vrachtwagenchauffeurs, boeren, winkeliers en gezinnen die hem spontaan onderdak boden. Hij leefde van de gastvrijheid die hij overal ter wereld ontmoette en betaalde die terug met verhalen over zijn omzwervingen.
In 1996 schreef Heinz Stücke geschiedenis als de eerste mens die alle landen ter wereld per fiets had bezocht. Guinness World Records erkende zijn uitzonderlijke prestatie.
Opvallend was dat hij dit bereikte zonder sponsoren, volgwagens, gps of moderne technologie. Hij reisde op een zware fiets met drie versnellingen en bezat weinig meer dan wat hij daarop kon meenemen. Zijn prestaties kwamen voort uit uithoudingsvermogen, nieuwsgierigheid en een bijna onverzettelijke wil.
Wie Heinz kende, wist ook dat hij geen gemakkelijke man was. Hij kon koppig zijn, eigenzinnig en soms bewust tegendraads. Hij nam beslissingen die niet altijd op begrip konden rekenen, waaronder zijn keuze om tijdens zijn lange reis niet terug te keren om voor zijn ouder wordende vader te zorgen. Juist die menselijke kanten maken zijn levensverhaal geloofwaardig: Heinz was geen held zonder gebreken, maar een buitengewoon mens met gewone tekortkomingen.
Zijn betekenis ligt uiteindelijk niet alleen in de afgelegde kilometers of de bezochte landen. Hij inspireerde generaties fietsreizigers om de wereld op eigen kracht te ontdekken. De Griekse wielerkampioen Pantelis Ioannidis verwoordde een van Heinz’ levenslessen treffend:
“Het echte gewicht wordt niet gedragen door je benen of door de fiets. Het wordt gedragen door je geest. Als je ziel licht en vrij is, rijdt de fiets vanzelf.”
In 2014, op 74-jarige leeftijd, keerde Heinz definitief terug naar Hövelhof. Daar leefde hij tussen de voorwerpen die hij tijdens zijn omzwervingen had verzameld: een poetand uit Ecuador, Mardi Gras-medailles uit New Orleans, handgemaakte poppen uit de Filipijnen en honderden andere herinneringen aan een leven onderweg.
Heinz Stücke trouwde nooit en kreeg geen kinderen. Hij liet geen groot vermogen na. Zijn nalatenschap bestaat uit iets dat veel waardevoller is: de overtuiging dat een gewoon mens, gewapend met een eenvoudige fiets, nieuwsgierigheid en doorzettingsvermogen, een buitengewoon leven kan leiden.
Met zijn overlijden heeft de internationale gemeenschap van wereldfietsers een van haar grondleggers verloren. Zijn sporen zijn niet alleen terug te vinden op wegen en paden over de hele wereld, maar vooral in de dromen van duizenden mensen die dankzij zijn voorbeeld zelf op de fiets stapten.
Aanvulling namens De Wereldfietser
Voor de leden van De Wereldfietser was Heinz Stücke veel meer dan een recordhouder. Hij behoorde tot een kleine generatie pioniers die al ver vóór het internettijdperk en lang voordat fietsvakanties gemeengoed werden, lieten zien dat de wereld zich uitstekend op twee wielen laat ontdekken. Zijn lezingen, foto’s en verhalen vormden voor velen de eerste kennismaking met het idee dat een fiets niet alleen een vervoermiddel is, maar ook een sleutel tot ontmoetingen, vrijheid en avontuur.
Zijn manier van reizen was kenmerkend voor een tijd waarin je was aangewezen op kaarten, kompas, nieuwsgierigheid en de hulp van onbekenden. Juist daardoor ontstonden de ontmoetingen die zijn reizen zo bijzonder maakten. Heinz liet zien dat de grootste rijkdom onderweg niet schuilt in luxe of snelheid, maar in vertrouwen, eenvoud en de bereidheid je open te stellen voor andere mensen en culturen.
De wereld van het fietsreizen is de afgelopen decennia ingrijpend veranderd. Navigatie verloopt via satellieten, informatie is overal beschikbaar en de uitrusting is lichter en geavanceerder dan ooit. Toch blijft de kern van Heinz’ boodschap onverminderd actueel: de mooiste reis begint op het moment dat je bereid bent te vertrekken.
Met het overlijden van Heinz Stücke verliest de internationale gemeenschap van wereldfietsers een van haar grootste inspiratoren. Zijn naam zal blijvend verbonden zijn aan de geschiedenis van het langeafstandsfietsen. Zijn nalatenschap leeft voort in de duizenden fietsers die, mede dankzij zijn voorbeeld, de moed vonden om hun eigen horizon te verleggen.
Heinz Stücke bewees dat je geen uitzonderlijke atleet hoeft te zijn om uitzonderlijke dingen te bereiken. Soms is een eenvoudige fiets, een open blik en de wil om door te gaan voldoende om de wereld te veranderen – al is het maar je eigen wereld.