Een tweedehands fiets, nauwelijks geld op zak en bijna 10.000 kilometer te gaan. De nieuwe documentaire The Cycle of Love vertelt het waargebeurde verhaal van de Indiase kunstenaar PK Mahanandia, die in 1977 vanuit Delhi naar Zweden fietste om de vrouw terug te vinden op wie hij verliefd was geworden. De film oogst inmiddels lovende recensies in binnen- en buitenland.
Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. In New Delhi ontmoet de jonge straatkunstenaar Pradyumna Kumar Mahanandia, kortweg PK, de Zweedse Lotta. Zij neemt plaats om zich door hem te laten portretteren. Tien minuten later is niet alleen haar portret klaar: PK is verliefd.
Wanneer Lotta terugkeert naar Zweden, blijven de twee elkaar schrijven. Maar uiteindelijk is dat voor PK niet genoeg. Een vliegticket kan hij niet betalen. Dus verkoopt hij wat hij bezit, koopt een tweedehands fiets en vertrekt. Voor hem ligt een reis van bijna 10.000 kilometer door onder meer Pakistan, Afghanistan, Iran en Turkije, helemaal naar Zweden.
Een verhaal dat wereldfietsers zullen herkennen
Natuurlijk is The Cycle of Love in de eerste plaats een buitengewoon liefdesverhaal. Maar voor wereldfietsers zit er nog een andere laag in.
PK reist in een tijd zonder smartphone, navigatie-apps of internet. Hij heeft weinig geld en weet lang niet altijd waar hij de volgende nacht zal slapen. Onderweg krijgt hij te maken met pech, grenzen en onzekerheid. Steeds opnieuw is hij afhankelijk van de mensen die hij ontmoet.
En juist daarin wordt zijn reis herkenbaar. Wie langere tijd op de fiets onderweg is geweest, weet dat een fietsreis uiteindelijk zelden alleen over kilometers gaat. Het zijn vaak de onverwachte ontmoetingen, de gastvrijheid en de hulp van onbekenden die jaren later zijn blijven hangen.
Lovende recensies
Ook filmcritici blijken gevoelig voor het verhaal. De Nederlandse VPRO Cinema geeft de film vier van de vijf sterren en noemt het eindresultaat “ontroerend, meeslepend en vreugdevol”. Filmkrant noemt The Cycle of Love een ontroerende documentaire en vindt dat regisseur Orlando von Einsiedel er opmerkelijk goed in slaagt een romantische film te maken zonder volledig in clichés te vervallen.
Internationaal is de ontvangst al even enthousiast. Time Out geeft vier van de vijf sterren en spreekt van een prachtig vormgegeven hybride documentaire. Op Rotten Tomatoes staat de film momenteel zelfs op 100 procent positieve recensies van critici. De Amerikaanse filmcriticus Robert Daniels omschrijft de documentaire als “delicate and heartwarming” en prijst vooral de overtuigende manier waarop de oorspronkelijke reis opnieuw tot leven wordt gebracht.
Ook de iets kritischere recensies zijn positief. Ze signaleren dat de film soms dicht tegen het sentimentele aan schuurt, maar zien juist in PK en Lotta zelf de emotionele kracht van het verhaal.
Verleden en heden lopen door elkaar
Regisseur Orlando von Einsiedel, bekend van de Oscarwinnende documentaire The White Helmets, stond voor een probleem: in 1977 reed er natuurlijk geen cameraploeg met PK mee.
Hij koos daarom voor een bijzondere vorm. De inmiddels oudere PK en Lotta vertellen zelf over hun ontmoeting en hun leven, terwijl acteurs delen van de oorspronkelijke reis reconstrueren. Zo reizen we tegelijkertijd door het Europa en Azië van de jaren zeventig én door de herinneringen van twee mensen die bijna een halve eeuw later terugkijken op een beslissing die hun leven bepaalde.
Daarbij gaat de film over meer dan liefde en fietsen. PK werd geboren als dalit, helemaal onderaan het Indiase kastensysteem. Zijn reis is daardoor ook een verhaal over afkomst, zelfvertrouwen, doorzettingsvermogen en de mogelijkheid om je eigen weg te kiezen.
Misschien wel de ultieme wereldfietsfilm
Je kunt The Cycle of Love bekijken als een romantische documentaire. Als een roadmovie. Of als het verhaal van een uitzonderlijke fietsprestatie.
Maar misschien gaat de film uiteindelijk over iets wat veel wereldfietsers zelf hebben ervaren: zodra je op de fiets vertrekt en de controle een beetje durft los te laten, ontdek je hoe vaak onbekende mensen bereid zijn je te helpen.
PK stapte bijna vijftig jaar geleden op zijn tweedehands fiets met één bestemming voor ogen. Onderweg vond hij veel meer.
The Cycle of Love is vanaf 1 oktober in de Nederlandse bioscopen te zien.